BİLGİLER

Formula 1 - Teknik Bilgiler:

 
 KURALLAR »

BAYRAKLAR »

Aerodynamics

Aerodynamics; aerodinamik anlamına gelir. Araçların yeni tasarım ve geliştirme süreci içerisindeki yarış koşullarına benzer koşullar yaratan rüzgar tünelinde aerodinamik testler yapılır.

Bayraklar

Formula 1'de 10 tane bayrak var. Her birinin ayrı özellikleri vardır. Yarış ve antreman esnasında pistte meydana gelebilecek tehlikeler için pilotları uyarmak amaçla kullanılır.  

Chassis

Chassis; şasi anlamına gelir. Bir otomobilde diğer bütün parçaların üstüne oturduğu platformdur. Formula 1 yarış araçlarının şasileri, çok hafif ve çok dayanıklı olan  karbon-fiber malzemesinden  yapılmak meçburiyetindedir. Ağırlık yarışlarda performansı azaltan bir etken olduğundan şasiler mümkün olan en az ağırlıkta üretilir. Formula 1 ve diğer birçok yarış organizasyonunda minimum ağırlık sınırlaması olduğundan şasiler mümkün olan en az ağırlıkta üretildikten sonra minimum ağırlık şartını sağlayabilmek için kullanılacak ek ağırlıklar ağırlık dağılımını ve ağırlık merkezini iyileştirebilecek şekilde şasi üzerinde konumlandırılır. Şasi FİA tarafından kazalara karşı dayanıklığı test edilerek onaylanır.

Cockpit

Cockpit, kokpit yani pilot kabini demektir. Pilot arabasını bu kabinden yönetir. Son yıllarda yaşanan ve ölümle sonuçlanan kazalardan sonra pilot kabinin dayanıklı olabilmesi için çok katı kurallar getirildi ve bu kurallar her geçen gün sıkılaşmaktadır. Formula 1 araçlarının en sağlam ve en pahalı yerlerinden birisi bu bölümdür.

Downforce

Araçlar hareket halindeyken üstlerinden geçen havanın kaportanın veya kanatların aerodinamik tasarımları sayesinde aracı pist yüzeyine bastıracak şekilde yön değiştirmesi sonucunda oluşan bir kuvvettir. Downforce sürtünmeyi arttırdığı için araçları düz gidişte yavaşlatan bir kuvvettir, downforce'nin esas etkili olduğu yer virajlardır.

FIA

FIA, Fédération Internationale de l'Automobile yani Uluslararası Otomobil Federasyonu kelimelerin kısatılmasıdır. FIA, Formula 1'in de içinde bulunduğu gibi birçok uluslararası otomobil sporu aktivitesinin kurallarını belirleyen ve bu kurallar çerçevesinde aktiviteleri yöneten kurumdur. 

FOCA

FOCA Formula 1 Üreticiler Birliği'nin kısa adıdır. FOCA'nın kuruluş amacı Formula 1 ekiplerini temsil etmek ve onlara FIA gibi kuruluşların dışında yardımcı olmaktır.

Free Practice

Free Practice Serbest Antreman Turlarıdır. Yarıştan ve Sıralama Turları'ndan önce araçların denenmesi ve ayarlarının yapılması, ayrıca pilotların piste alışabilmesi amacıyla yapılır. 2 ayrı günde 2 kez Serbest Antreman Turları uygulanır ve her bir Serbest Antreman Turları 2 bölümden oluşur.

Grip

Grip, bir yarış araçının yol tutuşu demektir. Yarış otomobillerinde motor gücü kadar önemli olan diğer bir nokta da yol tutuşudur. Yol tutuşu belirleyen faktörler lastiklerin yere ne kadar iyi tutunduğu, yürüyen aksamın tasarımı, arabanın ön/arka ağırlık dağılımı, arabanın ağırlık merkezinin yere yakınlığı ve aerodinamik tasarım sayesinde arabanın yola ne kadar tutunduğudur. Yol tutuşu iyi olan bir araba virajları daha hızlı dönerken, düzlükte maksimum hız yapabilir.

Hairpin

Hairpin, U-dönüşü virajı demektir. Pistlerdeki bu virajlarda  pilotlar sıkı bir frenaj yapmak yorundadırlar. Bu nedenle Pilotlar birbirlerini geçebilmek için bu tip U-dönüşü virajlar mücadelelere ve güzel görüntülere sahne olur.

Oversteering

Viraja girildiğinde direksiyonun hareketine göre arabanın izleyeceği daireye göre daha kısa çaplı bir daire izlemesi, başka bir deyişle arabanın arka tarafının virajın dışına doğru gitmesi ya da yaygın bir şekilde kullanıldığı gibi arabanın arkasının kayması olarak adlandırılabilir.

 Paddock

Pitlerin hemen arkasında yeralan ve genelde F1 Takımlarının nakil araçlarını, ekipmanlarını, VIP misafirlerini ve Basın mensuplarını ağırladığı alandır.

 Pitlane

Pit binası ile pit alanı arasında kalan yerdir. Araçların pistten giriş çıkışının düzenlenmesi amacıyla oluşturuluşmuş bir bölgedir. Bu bölümde 80 km/h'lik bir hız sınırı vardır. Bu hız sınırına uymayan pilotlara antremanda para cezası ve yarışda ise pit alanından geçme cezası alırlar. 

 Pitstop

Pilotun yakıt almak ve lastik değiştirmek için pit alanında durması ve aracının eksiklerini gidermesinden sonra pit alanını terk etmesi işlemine denir. En az 17 mekaniker görev alır ve yapılan işleme göre normal şartlar altında 6-12 saniye arasında zaman alır. Formula 1'de yapılan pitstop'larda pitstop'un süresini çoğunlukla alınan yakıt miktarı belirler, lastikler çok kısa bir sürede değiştirildikten sonra gerekli miktarda benzinin araca doldurulma işleminin bitmesi beklenir. Daha önce Formula 1'de yakıt doldurulması sırasında gerçekleşen kazalardan dolayı araca aktarılan yakıtın debisi sınırlandırılmıştır. Yarış boyunca en az 1 kere pitstop yapılması zorunludur. Çoğunlukla takımlar yarış boyunca 2 pitstop yapar.

 Pole Position

Pole positon, yarışa başlama alanındaki en ön sıradır. Bir Pilotun Sıralama Turları'nda elde ettiği en hızlı dereceyle Pole positiondan yarışa başlama hakkını kazanmasıdır.

 Qualifying

Qualifying, Sıralama Turları olarak da adlandırılabilir. Pilotların yarışa başlama pozisyonlarını belirlemek amacıyla yapılır. Sıralama Turları bittiğinde pilotlar yaptıkları tur derecelerine göre hızlıdan yavaşa göre sıralanarak yarışa start alanından başlarlar.  Yarışta start alabilmek için Sıralama Turlarında en iyi zamanı yapan pilotun derecesinin %107'si içinde kalacak bir derece yapmak mecburidir. Bazı durumlarda bu süre dilimi içinde derece yapamayan pilotlar yarış hakemlerinin vereceği karar sonucunda yarışa girebilme hakkını kazanabilirler.

Race Stewards

Yarışlarda FIA tarafından görevlendirilen kişilere denir. Yarışlarda kuralların doğru ve eksiksiz olarak uygulanmasından ve denetlenmesinden sorumlu olan kişilerdir.

 Refuelling

Refuelling, arabaların yakıt ikmali yapması demektir.  Arabanın aldığı yakıt miktarı tamamen yarış stratejisi ile ilgilidir. Alınan yakıtın ağırlığı arabanın performansını direkt olarak etkilediğinden, bir yarışda 2 veya 3 defa yakıt ikmali yapışır, bu nedenle yarış bittikten sonra arabaların ancak 2-3 tur atabilecek yakıtları kalır. Pit alanında yakıt doldurulması işlemi sırasında geçmişte yaşanan kazalar sonrasında yakıt pompasının debisi yani 1 saniyede pompaladığı yakıt miktarı sınırlandırılmıştır.

 Safety Car

Safety Car, güvenlik aracı. Pistte bir kaza olması veya araçlar için tehlikeli bir durum ortaya çıkması veya kötü hava koşulları olması halinde arabaların güvenliğini sağlamak için devreye girer ve bu zaman içerisinde kesinlikle sollama yasağı vardır.  Güvenlik aracı piste çıktığı an bayraklar ve tabela ile ayrıca takımların telsizleri ile pilotlara bildirilir. Tüm yarış araçları  güvenlik araçının arkasına sıralanarak turlarını atarlar.

 Slicks

Slicks, bir yarış lastiğidir. Pist koşullarında ise kuru bir asfaltta lastiklerin maximum tutuş sağlaması için kullanılan lastiklerin yüzeyi tamamen düz yani dişsizdir. Slicks lastikler özellikle virajlarda avantaj sağlar. Pist zemini kaygan olduğunda ise bu avantaj dezavantaja dönüşür. Formula 1'de araçları yavaşlatmak amacıyla son senelerde slicks lastik kullanımı yasaklanmıştır, lastiklerde 4 tane oluklar olması zorunluğu getirildi. Fakat bu önlem lastik teknolojisindeki gelişmeler sonucunda araçların yavaşlamasına pek de istenildiği oranda katkıda bulunamamıştır.

 Steering Wheel

Steering Wheel direksiyon demektir. Yarış otomobillerinde bir çok araç yönetim sisteminin elektronik kumandaları direksiyon üzerinde bulunmaktadır. Formula 1 araçlarında pilotun bir tehlike durumunda aracını hızlı ve rahat bir şekilde terkedebilmesi için direksiyonunu çok basit ve rahat bir şekilde yerinden çıkarılabilmesini sağlayacak bir mekanizma olması zorunludur.

 Stop-and-Go Penalty

Stop-and-Go Penalty. Dur-Kalk Cezası olarak da adlandırılabilir. Bu ceza bir pilotun kurallara uymaması sonucunda uygulanır. Bu cezayı alan pilot pit alanından geçmek suretiyle piste geri döner. Kaybedilen süre pit alanındaki hız limitinden dolayı 30 saniye civarındadır. Bu cezanın en sık kullanıldığı durumlar erken start almak, pit alanında hız limitini aşmak veya bir kurallara uymamakta kullanılır.

Telemetri

Aracın değişik koşullarda gerçekleşen durumların veri yoluyla eş zamanlı olarak pitlere aktarılması işlemini yapan sisteme denir. Farklı araba ayarlarında ve farklı pist kuşullarında aracın sorunlarının ve performansının izlenebilmesi ve bu verilerin analiz edilmesi açısından çok önemli bir sistemdi

Traction Control

Traction Control, çekiş kontrolü. Aracın herhangi bir tekerleğindeki çekiş azalınca örneğin bir tekerlek diğer tekerleklere göre çok daha fazla devir (patinaj) yaptığında bu durum sensörler aracılığı ile aracın içindeki elektronik merkezine iletilerek çok fazla devir yapan tekerleğe iletilen motor gücünü sınırlamaktadır. Bu işlem çok kısa bir süre içinde gerçekleşmektedir. Bu sistem sayasinde motor gücünün tekerlekler aracılığıyla yere indirilmesi özellikle kaygan zeminlerde ve kalkışta çok etkili olmaktadır.

 Understeering

Viraja girildiğinde direksiyonun hareketine göre aracın izleyeceği yöne gitmemesidir. Yani aracın ön tarafının virajın dışına doğru gitmesi, ya da aracın önünün kaymasına denilir.

 Warm-up

Warm-up, Isınma Turlarıdır , Yarışdan 4 saat önce yapılır. Bu aşamada pilotlar otomobillerinin yarış öncesinde fonksyon kontrolü yapmasıdır. 

 F1MotorSport.net 2004-2008 © Copyright All rights reserved. 

FIA FORMULA 1 WORLD CHAMPIONSHIP, F1 FORMULA 1, FORMULA ONE, FORMULA 1, F1, and FORMEL 1 are trademarks of the Formula One Group of companies.